Przepisy szeroko komentowanego Polskiego Ładu wprowadzają istotne zmiany dla wszystkich podatników, zmiany te nie tylko jednak są korzystne bo np. podwyższają znacząco kwotę wolną od podatku (z 8 do 30 tys. zł) i zwiększają próg podatkowy (z 85 do 120 tys. zł) ale także wprowadzają opresyjne nowe uprawnienia dla funkcjonariuszy KAS. Do przepisów Ustawy o KAS z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, wprowadzono bowiem instytucję tymczasowego zajęcia ruchomości1 !

Za pomocą tych nowych uprawnień funkcjonariusze m.in. UCS (Urząd Celno-Skarbowy) uzyskują nowe możliwości w zakresie zajmowania majątku dłużników, aby jeszcze sprawniej odzyskiwać majątek dłużników podatkowych i prowadzić egzekucję na rzecz Skarbu Państwa. Takiego zajęcia może dokonać od 1 stycznia 2022r. funkcjonariusz UCS prowadzący kontrolę celno-skarbową, w każdej firmie.

Jak możemy dowiedzieć się z uzasadnienia zmiany Ustawy o KAS przesłanką wprowadzenia przepisów o zajęciu tymczasowym ruchomości jest potrzeba zwiększenia efektywności egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Zdaniem ustawodawcy i wnioskodawców zmiany ochrony interesów budżetu państwa (Skarbu Państwa) uzasadnia ingerencję państwa w prawo własności.

Kogo może zaskoczyć tymczasowe zajęcie ruchomości.

Każdego dłużnika podatkowego! Co w praktyce oznacza, że każdego przedsiębiorcę ale i zwykłego obywatela, jako podatnika. Jak będzie działało tymczasowe zajęcie, i kiedy będzie mogło być zastosowane? Tymczasowe zajęcie ruchomości polega na tym, że funkcjonariusz UCS przy okazji wykonywania kontroli celno-skarbowej u przedsiębiorcy, który jednocześnie będzie już miał zaległości podatkowe (powyżej 10 tys. zł), będzie miał prawo, na czas 96 godzin, tymczasowo zająć majątek ruchomy, co pozbawi kontrolowanego (Ciebie) prawa do rozporządzania składnikiem twojego majątku ruchomego.

Ustawa o KAS przewiduje, że UCS wyda postanowienie o zatwierdzeniu zajęcia tymczasowego, jeżeli potwierdzi w ciągu tych 96 godzin, że nadal jesteś dłużnikiem podatkowym. Postanowienie o zatwierdzeniu oznaczać będzie zajęcie egzekucyjne ruchomości. Tymczasowemu zajęciu nie będą podlegały ruchomości o wartości znacznie przewyższającej kwotę potrzebną do zaspokojenia egzekwowanej należności pieniężnej.

Kontrolowany przedsiębiorca będzie więc musiał spodziewać się tego, że kontrolujący w trakcie wizyty w jego siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, nie tylko będą weryfikować prawidłowość jego rozliczeń z fiskusem w zakresie objętym tylko kontrolą, ale będą też badać stan jego zaległości podatkowych w ogóle. Jeżeli okaże się, że takie zaległości występują, kontrolujący będą mogli odebrać kontrolowanemu ruchomy składnik jego majątku, jak np. maszynę, samochód, towary handlowe, produkty gotowe, komputer czy telefon – chyba, że dana rzecz jest wyłączona spod egzekucji na zasadach wynikających z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W praktyce zajęcie tymczasowe ruchomości ma być potwierdzane protokołem, przez funkcjonariusza UCS.

Marek Zieliński


1 Rozdział 1c dodany do ustawy o KAS, przez art. 20 pkt 10 ustawy z dnia 29 października 2021 r. (Dz.U.2021.2105) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2022 r.